Αρχαία οδοντοστοιχία ρίχνει φως στην ανθρώπινη εξέλιξη

Τα δόντια ανήκουν σε έναν αξιοσημείωτα καλά διατηρημένο σκελετό ενός παιδιού που βρέθηκε το 1998-99 στην τοποθεσία Abrigo do Lagar Velho στην Πορτογαλία. Το παιδί, που έχει ταξινομηθεί στους σύγχρονους ανθρώπους της γραμμής των Νεάντερταλ, πυροδότησε αντιφατικές υποθέσεις σχετικά με το πόσο εκτενώς οι Νεάντερταλ διασταυρώθηκαν με ομάδες ανθρώπων αφρικανικής καταγωγής, όταν ήρθαν σε επαφή στην Ευρώπη.

Ο πρώιμος σύγχρονος άνθρωπος, του οποίου η ανατομία έχει βασικές ομοιότητες με τον άνθρωπο σήμερα, εμφανίστηκε πριν από 50.000 χρόνια και γενικά πιστεύεται ότι λίγα άλλαξαν στην ανθρώπινη φύση από τότε. Όταν η επιστημονική κοινότητα εξετάζει τη φυσιολογία ανθρώπων της όψιμης αρχαϊκής εποχής, όπως τους Νεάντερταλ, συχνά τους συγκρίνει με τους σημερινούς ανθρώπους. Κατ’ αυτό τον τρόπο όμως παραμερίζεται η φυσιολογία των πρώιμων σύγχρονων ανθρώπων που χρονικά βρίσκονταν κοντά στους Νεάντερταλ.

Με το σκεπτικό αυτό, ερευνητές από τη Γαλλία, τις ΗΠΑ και την Πορτογαλία ανέλυσαν εκ νέου την οδοντοφυΐα του παιδιού της Lagar Velho, ώστε να δουν πώς συγκρινόταν με τα δόντια των Νεάντερταλ, των ανθρώπων της ύστερης Πλειστόκαινου (12.000 χρόνια πριν) και των σύγχρονων ανθρώπων.

Εφαρμόζοντας μια τεχνική που ονομάζεται μικρο-τομογραφία, η οποία χρησιμοποιεί ακτίνες Χ ώστε να δημιουργήσει διατομές τρισδιάστατων αντικειμένων, οι επιστήμονες διερεύνησαν τα σχετικά στάδια του σχηματισμού των δοντιών και τις αναλογίες του σμάλτου, της οδοντίνης και του πολφού στα δόντια. Διαπίστωσαν ότι για ένα στάδιο ανάπτυξης των πλάγιων δοντιών, τα μπροστινά δόντια καθυστέρησαν σχετικά στο βαθμό σχηματισμού τους. Επιπλέον, τα μπροστινά δόντια είχαν μεγαλύτερο όγκο οδοντίνης και πολφού, αλλά αναλογικά λιγότερο σμάλτο σε σχέση με τα δόντια των σύγχρονων ανθρώπων. Τα δόντια του παιδιού της Lagar Velho ταιριάζουν στο πρότυπο που είναι εμφανές στους προγόνους Νεάντερταλ αλλά διαφέρουν με τα δόντια των ανθρώπων της ύστερης Πλειστόκαινου (ηλικίας 12.000 χρόνων) και των σύγχρονων ανθρώπων.

«Η νέα αυτή ανάλυση του παιδιού της Lagar Velho συμβάλλει στη συγκρότηση ενός σώματος πληροφοριών από άλλα απολιθώματα πρώιμων σύγχρονων ανθρώπων που βρέθηκαν στην Ευρώπη. Βλέπουμε ότι αυτοί οι πρώιμοι σύγχρονοι άνθρωποι ήταν σύγχρονοι αλλά όχι εξ ολοκλήρου. Η εξέλιξη της ανθρώπινης ανατομίας συνεχίστηκε για 30.000 ως 40.000 χρόνια μετά από αυτούς», σχολίασε ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Μπρόστολ, João Zilhão.